Kiedy pierwszy raz usłyszałam słowo „lapbook”, pomyślałam, że to kolejna modna zabawa, która wymaga trzech godzin przygotowania i skończy się w 10 minut. Myliłam się. Moi synowie potrafią siedzieć nad lapbookiem godzinę, nie pytając ani razu „kiedy kończymy?”.
Lapbook to po prostu interaktywna książeczka, którą dziecko tworzy samodzielnie — wycina, klei, wpisuje, rysuje. Uczy się, nie zdając sobie z tego sprawy. I to jest cały geniusz tej metody.
Zastanawiasz się, jak zrobić lapbook, który zachwyci Twoje dziecko i pomoże mu w nauce?
Poniżej: co to jest, jak go zrobić krok po kroku, co jest potrzebne i 12 darmowych szablonów do pobrania.
Lapbook (z angielskiego „lap” — kolana, „book” — książka) to tematyczna książeczka, która mieści się na kolanach. Składa się z tektury lub kartonu, na którym przyklejone są różne interaktywne elementy: kieszonki, harmonijki, koła, zakładki, okienka.
Każdy element zawiera informacje — notatki, rysunki, definicje, ciekawostki. Dziecko tworzy lapbook samodzielnie i utrwala wiedzę przez robienie, nie przez czytanie.
Lapbooki sprawdzają się na każdy temat: ortografia, przyroda, historia, lektury, pory roku, zwierzęta. W szkole są coraz popularniejsze — nauczyciele wykorzystują je jako podsumowanie działu, projekt grupowy albo zadanie domowe.
Lista jest krótka:
Żadnych specjalnych materiałów, żadnego laminowania, żadnych skomplikowanych narzędzi. Drukarka, nożyczki, klej — to wystarczy.
Może to być temat ze szkoły (ortografia, dinozaury, pory roku) albo coś, co dziecko akurat kocha (kosmos, koty, piłka nożna). Im bliższy dziecku temat — tym większe zaangażowanie.
Kilka sprawdzonych tematów na pierwszy lapbook: moje ulubione zwierzę, płazy, owady, pory roku, moja rodzina, Polska, ortografia.
Weź karton A3 (albo dwie kartki A4 sklejone). Złóż go na trzy części — jak folder. Teraz masz trzy „skrzydła”, które otwierają się na boki, a w środku główną przestrzeń.
Można też złożyć na pół — prostszy wariant, ale mniej miejsca.
Zanim zaczniesz klejenie — rozłóż elementy na kartonie BEZ kleju. Sprawdź, czy wszystko się mieści. Nic nie jest gorsze niż odkrycie w połowie, że kieszonka nie wchodzi.
Podpowiedź: na skrzydłach umieszczaj mniejsze elementy (zakładki, chmurki z opisami), a w środku — większe (harmonijki, kieszonki z karteczkami, koła).
Szablony drukujesz na kolorowym papierze — każdy typ elementu w innym kolorze. Dziecko wycina i składa. Poniżej 12 szablonów do pobrania za darmo.
Najważniejszy krok: dziecko wpisuje treść na szablonach ZANIM je przyklei. Łatwiej pisać na płaskim szablonie niż na przyklejonym do kartonu.
Potem klej — i gotowe.
Każdy typ szablonu ma inną funkcję. Poniżej opisuję najważniejsze — wszystkie do pobrania na dole artykułu.
To długi składany pasek o różnych kształtach i rozmiarach. Kiedy harmonijka jest złożona, wygląda jak zwykła zakładka, ale gdy zostanie rozwinięta, ujawnia ukryte elementy, które mogą być uzupełnione dowolną treścią.
Harmonijka oferuje dodatkową przestrzeń, w której można umieścić więcej informacji, rysunków lub zdjęć. Np. harmonijka z zasadami pisowni ó — każda „strona” to jedna zasada.
To kilka karteczek w wybranym kształcie, które połączone są pineską lub specjalnym łącznikiem do papieru. Wachlarz wygląda efektownie w lapbooku, może ukrywać wiele treści na stosunkowo małej powierzchni.
Gdy zostanie całkowicie rozłożony, ukazuje dodatkowe elementy, na których można zamieścić różnorodne informacje.
To mała karteczka przyklejona tylko jednym brzegiem, która działa jak zasłonka. Pod spodem ukrywamy poprawną odpowiedź.
To mój ulubiony sposób na naukę przez zabawę. Pytam synów: „Jak napiszesz: mi_d?” – a oni, po udzieleniu odpowiedzi, podnoszą kartkę i sprawdzają: „miód (ó wymienne na miody)”. Takie proste ćwiczenia ortograficzne wykonujemy regularnie. Element „odkrywania” sprawia, że dzieci nie traktują tego jak nauki, ale jak wyzwanie.
Podobne rozwiązania z wyrazami ortograficznymi i gotowe szablony do wycięcia wykorzystuję też w mojej serii:„Bez Błędów – ortografia Ó i U” – Ortografia przez zabawę.
To kolejny rodzaj składanej struktury. Jest to szablon, który tworzy efekt warstwowy podobny do harmonijki, ale z dodatkową możliwością prezentacji informacji na różnych poziomach. Warstwowiec zajmuje jednak więcej miejsca w lapbooku jest idealny do porządkowania treści i przedstawienia dużej ilości materiału w sposób przejrzysty.
To rodzaj składanej przestrzeni, która umożliwia przechowywanie dodatkowych materiałów, takich jak kartki z notatkami, obrazki, mini książeczki itp. Kieszonki oprócz tego, że ładnie wyglądają, to pozwalają na łatwe grupowanie i przechowywanie materiałów związanych z danym tematem.
To szablon, który zamiast przestrzeni do przechowywania zawiera elementy, które można zamykać i otwierać, aby pokazywać ukryte treści. Płatki są mniejszym szablonem, ale bardziej dekoracyjnym, umożliwiają przedstawienie niewielkiego materiału i przyciągają uwagę.
To prosty i bardzo przydatny szablon, przypominający książeczkę. Wykorzystywany do oznaczania stron z konkretnymi informacjami, co ułatwia nawigację i odnajdywanie poszukiwanych treści. Zakładki są proste w użyciu i bardzo praktyczne, mogą pomieścić dużo materiału na dany temat.
Dwa koła nałożone na siebie i połączone pineską lub specjalnym łącznikiem. Gdy obracasz górne koło, w wyciętym okienku pojawia się nowa informacja. To idealne rozwiązanie do przedstawiania kategorii lub procesów, np. jako koło przedstawiające cykl rozwoju zwierząt.
Sprawdź, jak to wygląda w praktyce: Pobierz mój gotowy projekt – Lapbook o żabach
Komplet 12 szablonów do druku na papierze A4. Każdy szablon jest uniwersalny — dziecko uzupełnia go treścią dopasowaną do swojego tematu. Pobierz za darmo podstawowe szablon do lapbooka.
Wskazówki:
Nie wiesz, o czym zrobić lapbook? Oto pomysły, które sprawdziłam z moimi synami:
Lapbook ortograficzny Wykorzystaj darmowe szablony, aby stworzyć z dzieckiem interaktywną bazę wiedzy o ortografii. Zasady pisowni ó/u, rz/ż, ch/h zamień w formę okienek, harmonijek i książeczek. Wszystkie potrzebne reguły oraz pomocnicze rysunki, które ułatwiają zapamiętywanie, spisałam dla Ciebie w moim gotowym pakiecie, który znajdziesz tutaj: Pakiet „Bez Błędów” z zasadami i rysunkami
Lapbook „Polska” — regiony, rzeki, góry, symbole narodowe. Idealny na lekcje przyrody i wychowania obywatelskiego.
Lapbook o żabach Jeśli chcesz zobaczyć, jak w praktyce połączyć darmowe szablony z konkretną wiedzą przyrodniczą, zajrzyj do mojego gotowego projektu o żabach. Gotowy Lapbook o żabach – edukacja przyrodnicza przez zabawę
Lapbook lekturowy — bohaterowie, fabuła, ulubiony fragment, własna recenzja. Sprawdza się jako podsumowanie lektury. Sprawdź jak zrobiliśmy lapbook z lektury dla młodszych dzieci:” Kto z was chciałby rozweselić pechowego nosorożca?”
Lapbook „Moje ulubione zwierzę” — opis, rysunki, ciekawostki, zwyczaje. Idealny w połączeniu z metodą, którą opisałam w artykule: „Jak nauczyć dziecko pisać opis?”. A gotowe Banki Słów dla 20 zwierząt znajdziesz w „Uczę się Pisać Opisy: Zwierzęta”.
W domu lapbook to świetna forma zabawy edukacyjnej na deszczowe popołudnie. Nie wymaga wielu materiałów, angażuje dziecko na długo i efekt jest namacalny — gotowa książeczka, którą można pokazać tacie, babci albo zabrać do szkoły.
W szkole nauczyciele wykorzystują lapbooki jako podsumowanie działu, projekt indywidualny lub grupowy, zadanie konkursowe. Jeśli prowadzisz zajęcia i szukasz gotowych szablonów — powyższe pliki są do Twojej dyspozycji. Można je kopiować i rozdawać uczniom.
Tajniki tworzenia lapbooka: Praktyczny przewodnik krok po kroku.
Lapbook „Żabie Sekrety” – odkrywaj, wycinaj, składaj!
Żabie Sekrety: Stwórz lapbook 3D z ruchomym językiem i wystającymi łapkami!
Nauka ortografii przez zabawę — 10 pomysłów.
Jak nauczyć dziecko pisać opis?
Tajniki tworzenia lapbooka: Praktyczny przewodnik krok po kroku.
Lapbook to interaktywna, tematyczna książeczka, którą dziecko tworzy samodzielnie z kartonu, kolorowego papieru i szablonów. Zawiera kieszonki, harmonijki, klapki i inne elementy z informacjami na dany temat.
Wybierz temat, przygotuj bazę z kartonu A3 (złóż na 3 części), wydrukuj szablony na kolorowym papierze, uzupełnij treścią, wytnij i przyklej do bazy. Szczegółowa instrukcja i darmowe szablony są na nauczaki.pl.
Najpopularniejsze: harmonijka, kieszonka, okienko/klapka, wachlarz, mini-książeczka. Wszystkie dostępne do pobrania za darmo na nauczaki.pl.
Tak — nauczyciele wykorzystują lapbooki jako podsumowanie działu, projekt indywidualny lub grupowy. Sprawdzają się w edukacji wczesnoszkolnej, ale też w klasach 4–8.
